Wat is een eindejaarsuitkering?
Een eindejaarsuitkering is een extra brutobedrag bovenop het normale salaris. Vaak betaal je deze aan het einde van het jaar uit, meestal als percentage van het brutojaarsalaris. Of een werknemer er recht op heeft, hangt af van cao, arbeidsovereenkomst of personeelsregeling. Het is zeker geen losse attentie of vrijwillig extraatje als er duidelijke afspraken over zijn gemaakt.
Voor je team is het extra inkomen. Voor jou is het een loonafspraak die moet kloppen. Percentage goed? Peildatum helder? Looncomponent juist? Dan kan de loonrun door.
Hier lees je wat je moet weten voordat je uitbetaalt.
Is een eindejaarsuitkering verplicht in Nederland?
Nee, er is geen algemene wettelijke verplichting om een eindejaarsuitkering te betalen.
Valt je organisatie onder een cao? Check dan eerst wat daarin staat. Sommige cao’s verplichten een eindejaarsuitkering en beschrijven precies hoe je die berekent. Denk aan het percentage, de peildatum, de uitbetaling en wat er gebeurt bij in- of uitdiensttreding.
Geen cao? Dan kijk je naar de arbeidsovereenkomst of interne regeling. Staat daar niets in, dan is er meestal geen automatisch recht.
Dit check je als werkgever
Voordat je de eindejaarsuitkering uitbetaalt, wil je een aantal dingen zeker weten:
- Recht: staat de uitkering in de cao, arbeidsovereenkomst of regeling?
- Bedrag: welk percentage of bedrag geldt?
- Opbouw: reken je naar rato bij parttime werk, instroom of uitdiensttreding?
- Verwerking: staan de juiste looncomponent en belastingcategorie klaar?
- Betaling: betaal je uit op het moment dat is afgesproken?
Alles helder? Dan kan de loonrun door.
13e maand of eindejaarsuitkering: dit is het verschil
Een 13e maand en een eindejaarsuitkering lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde.
- Een 13e maand is meestal gelijk aan één brutomaandsalaris. Verdien je €3.000 bruto per maand, dan is de 13e maand in principe ook €3.000 bruto.
- Een eindejaarsuitkering is meestal een percentage van het brutojaarsalaris. Het bedrag kan dus lager of hoger zijn dan een maandsalaris. Bij het voorbeeld van €3.000 bruto per maand en 6% van het brutojaarsalaris is de eindejaarsuitkering €2.160 bruto (6% van €36.000).
Voor werknemers voelt het allebei als een extraatje. Voor de salarisadministratie maakt het verschil wél uit. De afspraak bepaalt de berekening.
Verschil tussen bonus en eindejaarsuitkering
Ook een bonus is iets anders dan een eindejaarsuitkering.
- Een eindejaarsuitkering is meestal structureel afgesproken. Bijvoorbeeld in een cao of het contract. Werknemers weten dan vooraf dat ze recht hebben op een bepaalde uitkering, zolang ze aan de voorwaarden voldoen.
- Een bonus is vaak afhankelijk van prestaties. Denk aan persoonlijke doelen, bedrijfsresultaten of een beoordeling. De hoogte kan per jaar verschillen. Soms krijgt de ene werknemer wel een bonus en de andere niet.
Dat verschil is belangrijk. Niet alleen voor de salarisadministratie, maar ook voor de verwachtingen binnen je team.
Hoe wordt een eindejaarsuitkering berekend?
Een eindejaarsuitkering berekenen begint bij de afspraak die voor jouw organisatie geldt. Vaak staat er een percentage in. In veel regelingen ligt dat tussen de 4% en 8%, maar de cao of arbeidsovereenkomst bepaalt het precies. Bijvoorbeeld: werknemer ontvangt 6% van het brutojaarsalaris.
Een eenvoudige berekening:
Brutomaandsalaris: €3.000
Brutojaarsalaris: €36.000
Eindejaarsuitkering: 6%
Bruto eindejaarsuitkering: €2.160
Werkte iemand niet het hele jaar? Dan bereken je de eindejaarsuitkering meestal naar rato. Iemand die zes maanden in dienst is, krijgt dan bijvoorbeeld de helft van het jaarbedrag. Controleer wel altijd wat hierover in cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsregeling staat.
Let op bij variabele uren, tussentijdse salariswijzigingen, onbetaald verlof of uitdiensttreding. Daar zitten vaak de kleine verschillen die later grote vragen opleveren.
Wanneer krijg je een eindejaarsuitkering?
De naam verklapt het al: meestal aan het einde van het jaar. In de praktijk betalen werkgevers de eindejaarsuitkering vaak uit in november of december. Maar ook hier geldt: de afspraak is leidend.
Soms betaal je de eindejaarsuitkering tegelijk met het salaris van december. Soms staat er een aparte uitbetaaldatum in de cao.
Leg dit vooraf duidelijk uit aan je team. Dat voorkomt vragen op het moment dat iedereen naar zijn loonstrook kijkt.
Eindejaarsuitkering bruto-netto: waarom blijft er minder over?
De eindejaarsuitkering is een bruto bedrag. Als werkgever houd je loonheffing in. Omdat de eindejaarsuitkering een bijzondere beloning is, gebruik je de tabel bijzondere beloningen. Dat is dus anders dan bij het normale maandloon.
Op de loonstrook vermeld je de eindejaarsuitkering meestal als aparte looncomponent. Zo ziet de werknemer direct welk bedrag bij het gewone salaris hoort en welk bedrag de extra uitkering is. Vermeld hier ook duidelijk dat het om een bruto eindejaarsuitkering gaat. Dat voorkomt verwarring.
Dat zie je terug in het nettobedrag. Dat valt soms lager uit dan werknemers verwachten. Het betekent niet automatisch dat iemand “extra belasting” betaalt. Het is vooral een andere manier van voorheffing om te voorkomen dat er bij de aangifte inkomstenbelasting te weinig belasting is betaald.
Leg dit vooraf uit. Zeker in december, wanneer werknemers vaak rekenen op een bepaald bedrag. Helder. Geen discussie nodig.
Bouw je vakantiegeld of pensioen op over een eindejaarsuitkering?
Meestal betaal je als werkgever geen extra vakantiebijslag of pensioenpremie over een eindejaarsuitkering. Maar cao, arbeidsovereenkomst of pensioenregeling kunnen iets anders bepalen.
Check dit vooraf. Een kleine uitzondering in de cao kan invloed hebben op de loonstrook, de pensioenafdracht of de werkgeverslasten.
Eindejaarsuitkering bij uitdiensttreding of ontslag
Gaat een werknemer uit dienst voor het einde van het jaar? Dan hangt het van de regeling af of je een eindejaarsuitkering moet betalen. Vaak bouwt een werknemer de uitkering naar rato op. In dat geval betaal je het opgebouwde deel uit bij de eindafrekening.
Dat geldt ook bij ontslag, tenzij cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsregeling iets anders bepaalt. Controleer daarom altijd de voorwaarden. Soms moet een werknemer op een bepaalde datum in dienst zijn om recht te hebben op de eindejaarsuitkering. In andere regelingen telt iedere gewerkte maand mee.
Leg dit goed vast. Zeker bij uitdiensttreding wil je geen losse eindjes in de eindafrekening.
Eindejaarsuitkering voor oproepkrachten en parttimers
Parttimers hebben meestal recht op een evenredig deel van de eindejaarsuitkering, als de regeling ook voor hen geldt. Je berekent de uitkering dan op basis van het parttime salaris of het aantal gewerkte uren.
Voor oproepkrachten geldt hetzelfde principe: kijk eerst naar cao, arbeidsovereenkomst of personeelsregeling. Heeft de oproepkracht recht op een eindejaarsuitkering? Dan bereken je die vaak over het loon dat in de betreffende periode is verdiend.
In welke sectoren krijg je vaak een eindejaarsuitkering?
Je ziet eindejaarsuitkeringen vooral terug in sectoren met duidelijke cao-afspraken, zoals zorg, onderwijs, overheid, kinderopvang en welzijn. Ook in het MKB kunnen werkgevers afspraken maken over een eindejaarsuitkering. De cao bepaalt of werknemers er recht op hebben, hoe hoog de uitkering is en wanneer je betaalt.
Geen cao? Dan kun je als werkgever zelf afspraken maken in de arbeidsovereenkomst of de personeelsregeling. Zorg dan wel dat je duidelijk bent over het percentage, de betaaldatum en wat er gebeurt bij parttime werk, oproepcontracten en uitdiensttreding.
Veelgemaakte fouten bij de eindejaarsuitkering
Een eindejaarsuitkering lijkt eenvoudig. Toch gaat het vaak mis in de details.
Dit gaat vaak mis:
1. De eindejaarsuitkering verwarren met een 13e maand of bonus
Een 13e maand, een eindejaarsuitkering en een bonus zijn voor de salarisadministratie niet hetzelfde. Gebruik je per ongeluk de verkeerde berekening? Dan betaal je al snel te veel of te weinig.
Zo voorkom je het
Controleer altijd de exacte omschrijving in cao, arbeidsovereenkomst of personeelsregeling. Staat er “13e maand”, “eindejaarsuitkering” of “vaste bonus”? Die termen betekenen niet automatisch hetzelfde.
2. Verkeerd naar rato rekenen bij in- of uitdiensttreding
Bij werknemers die later in dienst kwamen, uit dienst gaan, parttime werken of onbetaald verlof hebben gehad, moet je de eindejaarsuitkering vaak naar rato berekenen. Daar gaat het regelmatig mis.
Zo voorkom je het
Leg vast over welke periode iemand recht opbouwt en welke grondslag je gebruikt. Reken daarna pas het percentage uit. Check ook of de cao rekent met kalendermaanden, dienstverbanddagen of gewerkte uren.
3. De cao of arbeidsovereenkomst verkeerd lezen
In sommige regelingen staat een percentage. In andere regelingen staat ook peildatum, minimumuitkering, uitzonderingsgroep of aparte regel bij uitdiensttreding. Eén gemiste zin kan de berekening veranderen.
Zo voorkom je het
Lees niet alleen het artikel over de hoogte van de eindejaarsuitkering, maar ook de voorwaarden eromheen. Denk aan recht op uitkering, uitbetaling, opbouw, uitzonderingen en eindafrekening.
4. De belasting verkeerd verwerken
Een eindejaarsuitkering is bruto loon. Omdat het om een bijzondere beloning gaat, verwerk je de loonheffing anders dan bij het gewone maandloon. Verwerk je de uitkering als regulier loon of met de verkeerde looncomponent? Dan kan het nettobedrag verkeerd uitvallen.
Zo voorkom je het
Gebruik in je salarisadministratie de juiste looncomponent voor bijzondere beloningen. Controleer ook of de uitkering meetelt voor bijvoorbeeld pensioen, vakantiegeld of andere werkgeverslasten. De regeling bepaalt wat geldt.
5. De uitkering niet goed meenemen bij uitdiensttreding
Gaat een werknemer uit dienst? Controleer dan of er nog een opgebouwd recht op eindejaarsuitkering openstaat. Soms betaal je dit naar rato uit bij de eindafrekening. Soms geldt een peildatum of andere voorwaarde.
Zo voorkom je het
Maak de eindejaarsuitkering standaard onderdeel van je offboarding-checklist. Controleer vóór de eindafrekening cao, arbeidsovereenkomst en opgebouwde rechten. Zo voorkom je correcties achteraf.
Wat doe je als er iets fout gaat?
Ontdek je dat de eindejaarsuitkering verkeerd is berekend of verwerkt? Wacht dan niet tot de werknemer er zelf over begint.
Controleer eerst waar de fout zit, herbereken daarna het juiste bruto bedrag en vergelijk dit met wat al is uitbetaald.
- Is er te weinig betaald? Dan kun je het verschil meestal corrigeren via een aanvullende betaling of een volgende loonrun.
- Is er te veel betaald? Dan ligt het gevoeliger. Bespreek dit zorgvuldig met de werknemer en controleer wat juridisch en contractueel mogelijk is voordat je iets verrekent.
Leg de correctie altijd duidelijk uit op de loonstrook. Zo ziet de werknemer wat er is aangepast en waarom. Intern helpt het om de fout vast te leggen, zodat je de berekening volgend jaar niet opnieuw hoeft uit te zoeken.
Met de juiste voorbereiding blijft de eindejaarsuitkering overzichtelijk. Cao checken. Berekening vastleggen. Looncomponent goed zetten. Klaar voor uitbetaling.
Eindejaarsuitkering goed verwerken in je salarisadministratie
Voor werkgevers draait de eindejaarsuitkering om meer dan één extra betaling. Je wilt zeker weten dat de berekening klopt, de loonheffing goed wordt toegepast en werknemers begrijpen wat ze ontvangen. Zeker als je werkt met parttimers, oproepkrachten, instroom, uitstroom of cao-afspraken.
Loop daarom deze punten na voordat je uitbetaalt:
- Leg afspraken duidelijk vast
Check cao of arbeidsvoorwaarden. Staat er een verplicht percentage, minimumbedrag of vaste betaaldatum in? Geen cao? Zorg dan dat de afspraak helder in het contract of de bedrijfsregeling staat. - Bepaal de juiste grondslag
Bereken je de eindejaarsuitkering over het vaste brutosalaris, inclusief toeslagen of over een ander loonbegrip? Die keuze bepaalt het bedrag. - Controleer wie recht heeft en bereken naar rato
Denk aan oproepkrachten, parttimers, werknemers die later zijn gestart of medewerkers die uit dienst gaan. Maak deze controle vóór de loonrun. Achteraf corrigeren kost meer tijd. - Laat je payrollsysteem automatisch rekenen
Gebruik je salarissoftware? Zet de eindejaarsuitkering dan goed in als vaste regeling of aparte looncomponent. Zo kan je payrollsysteem automatisch rekenen met het juiste percentage, de juiste periode en de juiste werknemersgroep. Dat voorkomt losse spreadsheets, handmatige correcties en twijfel op het moment dat je gaat verlonen. - Verwerk de loonheffing correct
De eindejaarsuitkering is een bijzondere beloning. Gebruik dus de juiste verwerking in de salarisadministratie. Controleer ook of de uitkering meetelt voor pensioen, vakantiegeld of andere werkgeverslasten. - Zet het duidelijk op de loonstrook
Vermeld de eindejaarsuitkering apart op de loonstrook. Zo ziet de werknemer direct welk bedrag bij het normale salaris hoort en welk bedrag de extra uitkering is. - Communiceer duidelijk naar werknemers
Leg uit wat bruto en netto betekent, wanneer je uitbetaalt en waarom het nettobedrag kan afwijken.
Regel dit vóór december. Dan hoef je tijdens de loonrun alleen nog te controleren.
Meer grip op eindejaarsuitkeringen met Employes
Met Employes houd je je HR- en salarisadministratie in eigen hand. Loonstroken, wijzigingen, extra beloningen: alles op één plek. Zo zie je direct wat er moet gebeuren en verwerk je de eindejaarsuitkering zonder losse eindjes.
Handig bij vaste salarissen. Nog handiger bij extra beloningen zoals een eindejaarsuitkering.
Want zodra er percentages, cao-afspraken, bijzonder tarief en uitdiensttredingen bij komen kijken, wil je overzicht. Geen losse berekeningen in spreadsheets. Geen twijfel over de juiste verwerking. Gewoon duidelijk zien wat er gebeurt.
Salaris- en HR-administratie. Direct voor elkaar.
Malou Nöllen
Content Specialist
Share this post